Magazyn Siolidarność 12

Jak ciężkie jest życie ucznia – wie każdy. Poranne wstawanie, odrabianie zadanych lekcji, wyczekiwanie na wolne soboty. Jak pokazała akcja ważenia tornistrów, zorganizowana w Białymstoku przez lokalny dziennik, życie ucznia może być ciężkie także w sensie dosłownym. Najcięższy plecak z książkami, zeszytami i innymi przyborami szkolnymi ważył 8 kilogramów i należał do uczennicy jednego z gimnazjów. Średnia waga uczniowskiego tornistra wynosi od 4 do 6 kilogramów.

Noszenie przeładowanego tornistra i siedzenie przy małej ławce szkolnej na niewygodnym krześle, a także mała aktywność fizyczna – to bardzo często główne przyczyny wad postawy u dzieci i młodzieży. Zdaniem lekarzy, co drugi młody człowiek ma utrwalone wady postawy, a niemal wszyscy mają tzw. wadliwą postawę nawykową, która jest zaczątkiem różnych skrzywień kręgosłupa, np. skoliozy.

Warto więc zwrócić uwagę na to, co dziecko ma w plecaku oraz jak on w ogóle wygląda. Zgodnie z zaleceniami lekarzy powinien mieć usztywnioną, ale sprężystą tylną ściankę i powinien też być noszony na obu ramionach, a nie na jednym.

Ministerstwo Edukacji Narodowej skończyło zbierać opinie na temat części reformy dotyczącej szkół ponadgimnazjalnych. Prawdopodobnie we wrześniu 2002 roku ruszy właśnie ta część reformy.

Zgodnie z założeniami reformy, szkoły ponadgimnazjalne to: 3-letnie licea profilowane (dające świadectwo dojrzałości po zdaniu matury), 2 i 2,5-letnie szkoły zawodowe oraz 2-letnie licea uzupełniające dla absolwentów szkół zawodowych. Licea będą mogły mieć pięć profili: proakademicki (przygotowujący uczniów do studiów), techniczno-technologiczny, rolniczo-środowiskowy, kulturalno-artystyczny i usługowo-społeczny. 80 proc. programu liceów stanowi tzw. kanon, czyli jednolity zakres wiedzy: język polski, język obcy, matematyka, fizyka oraz nowość – przedsiębiorczość i technologia informatyczna. Reszta to zajęcia związane z profilem i godziny przeznaczone na bezpłatne kursy przygotowawcze.

W roku 2001 nie będzie naboru do pierwszych klas obecnych liceów i zawodówek, stąd około 40 tys. nauczycieli będzie miało problem z zatrudnieniem. MEN przygotował dla nich kilka propozycji osłon, np. wydłużenie z 6 do 12 miesięcy wypłacania odpraw zwalnianym nauczycielom mianowanym, zwłaszcza z rejonów zagrożonych strukturalnym bezrobociem.

Eurostat przeprowadził badania na temat edukacji w krajach Piętnastki i w państwach starających się o przystąpienie do Unii Europejskiej. Okazuje się, że mniej dzieci posyłamy do przedszkoli, w szkołach średnich i wyższych uczy się prawie taki sam odsetek młodzieży, a wśród studentów dominują kobiety.

W Polsce obowiązek uczenia się mają dzieci od 7 do 15 lat. W UE nauka rozpoczyna się rok wcześniej (w Holandii i Wielkiej Brytanii w wieku pięciu lat) i zwykle trwa także rok dłużej. W Belgii i Danii młodzież musi się uczyć do lat 18.

Znacznie więcej dzieci z krajów UE posyłanych jest do przedszkoli: 66 proc. trzylatków, 90 proc. czterolatków i 92 proc. pięciolatków. W Polsce jest to odpowiednio: 21, 30 i 39 proc. Według specjalistów z Eurostatu przyczyną jest słabszy rozwój gospodarczy oraz większa rola rodziny w wychowywaniu dzieci.

Natomiast w polskich szkołach wyższych uczy się 19 proc. młodzieży, niewiele mniej niż w UE – 23 proc. Lepsi w naszej części Europy są: Słoweńcy (25 proc.), Estończycy (22 proc.) i Bułgarzy (22 proc.). Wśród studentów, podobnie jak w Unii, dominują kobiety. Stanowią one 74 proc. uczęszczających na studia humanistyczne, 83 proc. na pedagogiczne, 64 proc. na medyczne i 24 proc. na inżynieryjne. W Niemczech jest ich odpowiednio: 61, 74, 69 i 17 proc.

Gorzej jest z nauką języków obcych. Przynajmniej jednego języka obcego uczy się 73 proc. młodzieży w szkołach średnich, podczas gdy w krajach Piętnastki jest to przeważnie 100 proc. W Polsce i w Unii najczęściej dzieci uczą się języka angielskiego.

Ośrodek badawczy przy UNICEF „Innocenti” na podstawie danych statystycznych z 27 państw Europy Środkowo-Wschodniej przygotował raport na temat sytuacji młodych ludzi (15-24 lata).

Jak wynika z tych badań, młodzi nie mają równego dostępu do oświaty i opieki zdrowotnej, wielu z nich jest bezrobotnych, co gorsza wielu z nich ulega nałogom. W latach 1989-1998 wzrosła liczba samobójstw. Każdego roku w regionie Europy Środkowej i Wschodniej odbierało sobie życie 10 tys. młodych mężczyzn i 2 tys. kobiet. Badania pokazują także, że wzrosło stosowanie narkotyków dożylnych, co spowodowało wzrost liczby osób zainfekowanych wirusem HIV. Ludzie w wieku 15-24 lat stanowią jedną trzecią wszystkich zarażonych HIV na Litwie i w Czechach oraz dwie trzecie na Białorusi. Jeśli chodzi o Polskę, transformacja przyniosła zarówno pozytywne, jak i negatywne zmiany w życiu młodych ludzi. Na pewno więcej ich zdobywa wykształcenie. Niepokojące jest jednak to, że rośnie liczba młodzieży, która ma ograniczony dostęp do edukacji. Dotyczy to głownie młodzieży z ubogich terenów wiejskich. Kolejny alarmujący fakt to czterokrotny od 1989 roku wzrost przestępczości wśród nieletnich.

W październiku br. ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 0,8 proc. a inflacja roczna obniżyła do 9,9 proc. z 10,3 proc. we wrześniu. Październik to trzeci z kolei miesiąc, w którym inflacja zdecydowanie się obniżyła. W lipcu wynosiła 11 proc. Analitycy przewidują, że w listopadzie inflacja powinna obniżyć się do 9,7 proc., a w grudniu 9,3-9,5 proc. i ta tendencja powinna utrzymać się także w przyszłym roku.

Według GUS ceny żywności i napojów bezalkoholowych wzrosły w październiku w stosunku do września i były o 10,4 proc. wyższe niż przed rokiem. Najbardziej spadły ceny ziemniaków (o 7,5 proc.) i drobiu (o 3,3 proc.), a podrożały warzywa i owoce (12,9 proc.). Wzrosły też ceny usług o 0,9 proc. w stosunku do poprzedniego miesiąca a 11,4 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. W ciągu miesiąca znacznie podniesiono czesne w szkołach wyższych i policealnych (o 6,2 proc.). q

Według danych Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku we wrześniu liczba bezrobotnych w naszym regionie wyniosła prawie 135 tys. osób. W porównaniu z sierpniem jest to o 2,5 proc. więcej. Główną przyczyną tego stanu jest większy napływ absolwentów szkół ponadpodstawowych do urzędów pracy. Wśród nowo zarejestrowanych stanowili oni prawie jedną trzecią ogółu bezrobotnych. Wzrost bezrobocia zanotowano w 17 powiatach. Najwięcej bezrobotnych przybyło w powiecie puckim, lęborskim i wejherowskim. Jedynie w Pucku i Gdyni odnotowano spadek liczby bezrobotnych. Niepokojącym zjawiskiem jest także zmniejszająca się liczba ofert pracy. We wrześniu zgłoszono ich 4482, czyli o 5,5 proc. mniej niż w miesiącu poprzednim.

„American psycho”, reż. Mary Harron – Film niezwykły i bulwersujący. W zalewie komercyjnych, schematycznych historyjek hollywoodzkich bardzo się wyróżnia. Warto zwrócić uwagę na oryginalną ścieżkę dialogów – tkwi tam pół sensu filmu, a niekoniecznie trzeba znać angielski. +

„Gladiator”, reż. Ridley Scott – Tak powinno się robić historyczne, widowiskowe kino akcji. Film powinni po kilka razy obejrzeć twórcy „Ogniem i mieczem”, a także zapowiadanych „Krzyżaków” i „Quo vadis”. No ale nie każdy jest Ridleyem Scottem. +

„Duże zwierzę”, reż Jerzy Stuhr – Chociaż film został obsypany nagrodami, to jest to moim zdaniem zdecydowanie najsłabsze dzieło Stuhra – reżysera. Aż roi się w nim od niekonsekwencji. Magia kina nie polega na tym, że można bezkarnie mieszać realia sprzed lat trzydziestu ze współczesnymi. Najlepsza jest muzyka, zdjęcia i rzecz jasna wielbłąd (prześliczny). +-

„Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową”, reż. Krzysztof Zanussi – Film zmuszający do refleksji, po którym nie można wyjść z kina bez zamyślenia. To dzisiaj rzadkość. Mnie zabrakło odautorskiego komentarza do beznamiętnie opowiedzianej kroniki śmierci. +-

„Prymas. Trzy lata z tysiąclecia”, reż.Teresa Kotlarczyk – Tego typu filmy udają się tylko naprawdę wybitnym twórcom. Niestety w tym przypadku reżyserka nie wychodzi poza tzw. dokument fabularyzowany. Szkoda tematu i talentu Andrzeja Seweryna.-

„Cela”, reż. Tarsem – Komu jeszcze mało fajerwerków komputerowych, niech obejrzy także ten film. -

Dzień Energetyka przypadał na 14 sierpnia. W tym dniu obchodziliśmy wspomnienie św. Maksymiliana Marii Kolbego, kapłana żyjącego w latach 1894-1941, który jest patronem energetyków. Rodzice św. Maksymiliana, początkowo członkowie III Zakonu św. Franciszka, po odchowaniu potomstwa postanowili oddać się wyłącznie służbie Bożej. Do zakonu wstąpiły także wszystkie ich żyjące dzieci. Wysłany do Rzymu, ojciec Maksymilian obronił dwa doktoraty – z filozofii i teologii, jednak wykazywał także wybitne uzdolnienia z zakresu nauk ścisłych.
W Niepokalanowie, który o. Kolbe założył pod Warszawą, otworzył on m. in. warsztaty naprawy zegarków, rowerów, wybudował kuźnię. Pismo „Rycerz Niepokalanej” osiągnęło przed wojną monstrualny nakład: 750 000 egzemplarzy (plus pisemko dla dzieci w nakładzie 221 000 egzemplarzy). Uwieńczenie życia męczeńską śmiercią miało być sprawą wyboru – w wieku 12 lat Kolbemu miała się ukazać Maryja, trzymająca białą i czerwoną koronę: niewinności
i męczeństwa. Kolbe miał wybrać obydwie. Wszyscy znamy historię Jego męczeńskiej śmierci.

Patronką kolejarzy jest święta męczennica Katarzyna Aleksandryjska, żyjąca w IV w. n.e., a więc w czasach największych prześladowań Kościoła. Na obrazach oglądamy najczęściej świętą Katarzynę w koronie na głowie i z kołem do łamania kości oraz z palmą męczeństwa w ręku. Według legendy Katarzyna odrzuciła cesarską propozycję matrymonialną, a na widok jej męczeństwa miało nawrócić się wielu z jej oprawców. Dawniej w Polsce w dniu św. Katarzyny, a więc 25 listopada, dziewczęta i chłopcy wróżyli sobie, kto pierwszy wyjdzie za mąż lub się ożeni.

Za patronkę dobrej śmierci była uważana żyjąca w IV w. n.e. św. Barbara, zgładzona, jak chce legenda, przez własnego ojca, który stał się jej katem. Barbara była bogatą i piękną panną szlachetnego pochodzenia, jednak uparcie nie przyjmowała żadnych propozycji matrymonialnych, gdyż w tajemnicy przyjęła chrzest i poświęciła swoje życie Chrystusowi. Na obrazach przedstawiana jest ona z miniaturą wieży w ręku. W takiej wieży miał ją umieścić ojciec, gdy dowiedział się o jej ślubie czystości. Barbarę czcili szczególnie ludzie zagrożeni nagłą śmiercią, w tym górnicy i żołnierze. Do dziś górnicy obchodzą Barbórkę jako święto. Przypada ono na 4 grudnia.

Kojarzący się z czerwoną kapotką św. Mikołaj był żyjącym na przełomie III i IV w. biskupem. Dzięki Dantemu znamy opowieść o tym, jak to podrzucił pieniądze córkom biednego szlachcica, dzięki czemu panny mogły wyjść za mąż. Święty Mikołaj był jednak nie tylko opiekunem panien i dzieci, na jego pomoc czekali marynarze, piekarze, piwowarzy, młynarze, flisacy, a nawet prawnicy zajmujący się sprawami notarialnymi. Jako biskup Miry miał dokonywać licznych cudów – np. za pomocą modlitwy wybronić rybaków od pewnej śmierci, a nawet wskrzesić zabitych. Dzięki zwyczajowi przebierania się w czerwone stroje i wręczania dzieciom prezentów wszyscy wiemy, że dzień świętego Mikołaja obchodzimy 6 grudnia.

Barwny „słucki pas życia” (jak nazywa Marian Kołodziej cykl kolaży i rysunków nie oddzielonych od siebie żadnymi ramami) zawiera przede wszystkim szkice i ostateczne projekty scenografii, które mogliśmy (lub nasi ojcowie mogli) oglądać głównie na scenie gdańskiego Teatru Wybrzeże. Współczesnego widza, nawykłego do skrajnego minimalizmu w budowaniu przestrzeni scenicznej w teatrze, uderzają projekty Kołodzieja, pełne przepychu, kolorytu, dopracowanych do perfekcji szczegółów. Wystarczy przywołać tu scenografie do „Wesela”, „Nie-Boskiej komedii” czy „Beniowskiego”.

Te rysunki przeplecione są graficznymi komentarzami do aktualnych wydarzeń politycznych (np. powstanie „Solidarności”, wybuch stanu wojennego i znakomite karykatury Lecha Wałęsy czy Wojciecha Jaruzelskiego powożącego rosyjską trojką), osobistych radości, fascynacji czy tragedii (rysunki dotyczące pobytu w szpitalu czy dokument peerelowskiego ministerstwa kultury potwierdzający odmowę przyjęcia rządowego odznaczenia), zdjęciami osób bliskich, napotkanych gdzieś w życiu, wycinków z gazet. Wszystko to narysowane, obmalowane, opisane charakterystyczną Kołodziejową kreską, niemalże nierealną w szkicowaniu szczegółu.

W wystawie uderza niesamowite poczucie humoru i przymrużenie oka, z jakim autor prezentuje nam archiwa swojej pracowni i przepastnych szuflad z pamiątkami. Jak inaczej może kończyć się ten pas słucki, jeżeli nie podziękowaniami dla wszystkich, w tym... tu strzałka i lusterko, w którym widzimy swoją twarz.

Fundacja Gospodarcza powstała w 1990 r. jako jedna z pierwszych organizacji pozarządowych w Polsce. Wspiera ona przedsiębiorczość i organizuje promocję przedsiębiorstw. Swoją działalność statutową realizuje poprzez organizację szkoleń, doradztwo, informację gospodarczą oraz działalność wydawniczą.

Istniejący w ramach fundacji Ośrodek Informacji Zawodowej udziela nieodpłatnych porad dla osób bezrobotnych, poszukujących lub zmieniających pracę, dla uczniów i absolwentów.

Szkolenia i kursy są adresowane do uczniów, do nauczycieli (z zakresu orientacji zawodowej i planowania kariery zawodowej uczniów nie objętych reformą) oraz do osób bezrobotnych – są to tzw. startery, które uczą jak założyć małą firmę. Jeden z projektów realizowanych obecnie w fundacji to prowadzenie Punktu Konsultacyjno-Doradczego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Można tu uzyskać porady dotyczące zakładania i prowadzenia małej firmy, opracowywania biznesplanu, zdobywania środków na uruchomienie przedsiębiorstwa. Punkt służy też informacją na temat specjalistycznego doradztwa w innych Centrach Wspierania Biznesu.

Do Fundacji Gospodarczej każdy może zgłosić się indywidualnie. Znajduje się ona przy ul. Olimpijskiej 2 w Gdyni-Redłowie. Można też zadzwonić do sekretariatu (622-60-17) lub do Punktu Konsultacyjno-Doradczego (622-95-43).

– Z naszej komputerowej bazy danych jasno wynika, że ludzie wracają do nas kilkakrotnie – mówi członek zarządu, pani Irena Muszkiewicz-Herok. – Najpierw dowiadują się, jak założyć firmę, potem przychodzą, aby skonsultować swój biznesplan. Jednym słowem: jesteśmy przydatni.

Każda organizacja związkowa powinna systematycznie organizować zebrania związkowe. Statut NSZZ „Solidarność” w par. 26 stwierdza, iż [...] Władzami organizacji związkowej są: 1. Zakładowe zebranie członków lub zakładowe zebranie delegatów [...].

Regularne spotkania związkowców są bardzo istotnym elementem dla funkcjonowania związkowej demokracji, gdyż wtedy członkowie Związku mają bezpośredni wpływ na jego działalność w ich zakładzie pracy. Bardzo ważne jest, aby przy podejmowaniu ważnych decyzji uczestniczyła jak największa liczba członków Związku. Na zebraniu uczestnicy prezentują bardzo często różne postawy i różne poglądy i bardzo dobrze, bo zebranie musi być otwarte na wszystkie problemy, które musi umiejętnie przeobrażać w praktyczne działanie. Ale jednocześnie przewodniczący zebrania nie może pozwolić, aby uczestnicy zebrania przejęli inicjatywę i zebranie nie osiągnęło założonych celów. Dlatego prowadzący zebranie stoi przed ogromnym wyzwaniem, w jaki sposób umiejętnie i sprawnie, a jednocześnie zdecydowanie zrealizować cele poprzez zebranie i powinien pamiętać o pewnych zasadach prowadzenia zebrania.

n Przed rozpoczęciem zebrania sprawdź, czy masz niezbędne materiały i dokumenty potrzebne do prowadzenia zebrania (np. Statut NSZZ „S”, ordynację wyborczą, proponowany porządek obrad, regulamin obrad itp.).

Jeśli sam chcesz wziąć udział w dyskusji – na ten czas zrezygnuj z prowadzenia obrad.

7. Przyjęcie protokołu z poprzedniego zebrania oraz sprawozdanie z działalności KZ od ostatniego zebrania

Zebranie jest udane wtedy, gdy składa się z kilku części. Dobrze jest zacząć od jakiejś aktualnej sprawy, która nie zajmie dużo czasu. Takich spraw może być kilka. Wskazane jest przed przejściem do poważnej sprawy zapowiedzieć krótką przerwę. Sprawy, które nie są dla wszystkich ważne, umieszczamy w ostatniej części zebrania. Każdy członek zebrania powinien przestrzegać pewnych zasad i dlatego od dużej częstotliwości zebrań zależy utrwalenie następujących zasad:

Strajk – według tej ustawy – polega na dobrowolnym oraz zbiorowym powstrzymaniu się pracowników od pracy. Zasada dobrowolności uczestnictwa w strajku wynika z faktu, że prawo do strajku jest osobistym prawem każdego pracownika. Takie okoliczności, jak podjęcie uchwały przez związek o proklamowanie strajku, wypowiedzenie się większości załogi za jego zorganizowaniem, nie stwarzają obowiązku uczestnictwa pracownika w strajku.

Warunkiem proklamowania strajku jest zachowanie określonych zasad strajkowych w zakresie ogłaszania i organizowania strajku.

Prawo organizowania i proklamowania strajku jest wyłącznym prawem związków zawodowych. Żadna inna organizacja ani grupa pracownicza (komitet strajkowy) działająca poza związkiem zawodowym nie może legalnie proklamować strajku (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 20 ust. 1 i 2).

Strajk – jako środek ostateczny – może być ogłoszony dopiero po uprzednim wyczerpaniu rokowań i postępowania mediacyjnego.

Strajk może być zorganizowany bez zachowania tej zasady, jeżeli bezprawne działanie pracodawcy uniemożliwiło przeprowadzenie rokowań lub mediacji, a także w wypadku, gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy z prowadzacym spór działaczem związkowym (art. 17 ust. 2).

Żądania pozostających w sporze pracowników mogą dotyczyć wyłącznie warunków pracy, płac, spraw socjalnych albo praw i wolności związkowych (art. 17 ust. 1).

Ogłoszenie strajku może nastąpić dopiero po uzyskaniu akceptacji takiej decyzji przez większość załogi, pod warunkiem że w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50 proc. pracowników (art. 20 ust. 1 i 2). Odnosi się to również do sytuacji, gdy w sporze zbiorowym pozostaje tylko jedna z kilku działających na terenie zakładu organizacji związkowych i choćby tylko ta organizacja występowała ze sporem o interesy zawodowe swych członków.

W strajku może wziąć udział załoga (grupa pracownicza) nie objęta ustawowym zakazem strajku (art. 19).

Strajk powinien być ogłoszony co najmniej na 5 dni przed jego rozpoczęciem (art. 20 ust. 3).

Strajk może być proklamowany – w wypadku sporu zakładowego – przez zarząd zakładowej organizacji związkowej. Warunkiem ogłoszenia strajku jest uzyskanie jego akceptacji przez większość załogi, z tym że udział w tym głosowaniu jest dobrowolny.

Strajk ogłasza się co najmniej na 5 dni przed jego rozpoczęciem, o czym związek ma obowiązek zawiadomić pracodawcę. Jest to podyktowane potrzebą pozostawienia stosownego czasu na ewentualne rozwiązanie sporu w drodze porozumienia oraz podjęcia przez kierownictwo niezbędnych czynności zabezpieczających zakład pracy przed zbędnymi stratami związanymi z przerwą w pracy.

Termin 5-dniowy liczy się zgodnie z zasadami określonymi w art. 111 kodeksu cywilnego. W myśl tych zasad termin ten kończy się z upływem ostatniego dnia, z tym że dnia, w którym zawiadomiono kierownika zakładu o strajku, nie wlicza się do 5-dniowego terminu. Jeżeli np. o strajku zawiadomiono 1 września, to strajk można rozpocząć nie wcześniej niż 7 września.

Skutki prawne w sferze stosunku pracy związane z udziałem pracownika w strajku podlegają ocenie w zależności od tego, czy strajk był legalny czy też nielegalny.

W wypadku strajku legalnego, tj. zorganizowanego zgodnie z przepisami niniejszego rozdziału, stosunek pracy pracowników uczestniczących w strajku nie tylko nie wygasa, lecz na podstawie art. 23 nie może stanowić podstawy zastosowania przez zakład pracy jakiejkolwiek sankcji wobec tych pracowników. Udział w takim strajku nie stanowi bowiem naruszenia obowiązków pracowniczych. Ta gwarancja ochrony praw pracowniczych stanowi jednocześnie zakaz jakiejkolwiek dyskryminacji pracowników z powodu ich udziału w strajku. Rozwiązanie z takim pracownikiem umowy o pracę byłoby bezskuteczne, zaś pracownikowi przysługiwałoby roszczenie o przywrócenie do pracy.

Pracownik biorący udział w strajku zorganizowanym zgodnie z przepisami ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, zachowuje wszelkie uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, w tym prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Art. 25 ustawy dopuszcza także inne niż strajk akcje protestacyjne. Forma tych akcji zależy w głównej mierze od pomysłowości organizatorów. Przepis powyższy nie określa bowiem form takiego protestu, lecz jedynie warunki jego legalności. W naszej praktyce upowszechniło się przede wszystkim oflagowanie zakładu pracy lub jego samochodów jako wyraz trwającej akcji protestacyjnej. Warunkiem uznania legalności takiej akcji protestacyjnej jest spełnienie następujących przesłanek:

akcja protestacyjna została podjęta w obronie praw i interesów określonych w art. 1 ustawy,

przed wszczęciem akcji protestacyjnej wyczerpany został tryb postępowania określony w rozdziale 2 ustawy, tj. rokowania i mediacja,

– jest zorganizowana w sposób nie naruszający obowiązującego porządku prawnego.

Przykładem akcji protestacyjnej naruszającej ten porządek (na tle protestów rolniczych) jest blokowanie przejezdności dróg publicznych, zajmowanie budynków publicznych itp.

Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych przewiduje sankcje za naruszenie niniejszej ustawy: z jednej strony odpowiedzielność karną pracodawcy, z drugiej zaś odpowiedzialność karną i cywilną organizatorów nielegalnego strajku lub innej akcji protestacyjnej.

Przykładowo można wskazać, że odpowiedzialność karna pracodawcy może wchodzić w rachubę m. in. za następujące działania lub zaniechania:

za odmowę przystąpienia przez pracodawcę do rokowań lub mediacji (art. 8 i 10),

za uniemożliwienie pracownikom wzięcia udziału w głosowaniu co do zgody na ogłoszenie strajku (art. 20),

za groźbę zwolnienia z pracy pracownika, który wziąłby udział w legalnie zorganizowanym strajku (art. 18 i 23 ust. 1).

Czyny określone w art. 26 ustawy są zagrożone karą grzywny lub karą ograniczenia wolności.

Art. 8. 1. (9) Pracownikowi, z którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2, przysługuje odprawa pieniężna.

1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie mniej niż 10 lat,

2) dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie 10 lat, lecz mniej niż 20 lat,

3) trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie 20 lat i więcej.

Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Wydatki z tego tytułu są pokrywane ze środków zakładu pracy.

2a. (11) Wysokość odprawy nie może przekraczać kwoty 15-krotnego najniższego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy, ustalonego przez ministra pracy i polityki socjalnej na podstawie odrębnych przepisów.

2) który do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie pracy przejmującym w całości lub w części mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu albo w zakładzie pracy powstałym w wyniku takiego przejęcia,

3) który po rozwiązaniu stosunku pracy rozpoczyna działalność gospodarczą na własny rachunek lub w ramach spółki albo spółdzielni w związku z przejęciem określonych składników mienia ruchomego lub nieruchomego zakładu pracy; dotyczy to także pracownika, który w chwili rozwiązania stosunku pracy jest wspólnikiem w spółce lub członkiem spółdzielni dokonującej takiego przejęcia.

4) (14) zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymującemu emeryturę lub rentę, albo zatrudnionemu w innym zakładzie pracy w pełnym wymiarze czasu pracy lub w kilku zakładach pracy łącznie w pełnym wymiarze czasu pracy,

6)(16) prowadzącemu gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych powyżej 5 ha przeliczeniowych albo gospodarstwo stanowiące dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych, z którego wysokość podatku rolnego przekracza wysokość podatku z 5 ha przeliczeniowych.

4. (17) W razie zbiegu prawa do odprawy przewidzianej w ust. 1 i jednorazowej odprawy pieniężnej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę inwalidzką, pracownikowi przysługuje jedna, korzystniejsza dla niego odprawa.

Przy ustalaniu wysokości odprawy pieniężnej przewidzianej w art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych podstawę jej wyliczenia stanowi miesięczne średnie wynagrodzenie z okresu poprzedzającego nabycie prawa do tej odprawy ustalone zgodnie z regułami określonymi w 14 – 17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. nr 2, poz. 14).

1. Wypowiedzenie umowy o pracę radcy prawnemu z powodu likwidacji stanowiska pracy w związku z powierzeniem obsługi prawnej kancelarii prawniczej na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi przyczynę rozwiązania stosunku pracy dotyczącą zakładu pracy w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych.

2. Prawo do odprawy pieniężnej przewidzianej w art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych pracownik nabywa w związku z rozwiązaniem stosunku pracy. Odsetki za opóźnienie z wypłatą tego świadczenia (art. 481 kc w związku z art. 300 kp) przysługują od dnia następującego po dniu ustania stosunku pracy.

1. Niemożność ścisłego ustalenia wysokości wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych nie uzasadnia oddalenia powództwa.

2. Na podstawie art. 498 kc niedopuszczalne jest potrącenie nienależnie wypłaconej pracownikowi odprawy z art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych z ekwiwalentem z urlop wypoczynkowy i wynagrodzeniem za czas nieobecności w pracy z powodu niezdolności do jej wykonywania (art. 9 kp).

3. Do wyłączenia prawa do odprawy na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 5 ustawy o zwolnieniach grupowych nie wystarcza zgłoszenie przez pracownika do ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek.

Dla wyłączenia prawa do odprawy przewidzianego w art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych wystarczy, że pracownik „przyjmie propozycję zatrudnienia go w zakładzie pracy, który korzysta z mienia poprzedniego pracodawcy. W pojęciu tym – poza przypadkami zawarcia nowej umowy jeszcze w czasie trwania umowy poprzedniej – mieszczą się przypadki zawierani umów przedwstępnych oraz takie „porozumienia”, które stanowią wyraz jednoznacznej woli stron, choć nie precyzują warunków przyszłej umowy o pracę ze ścisłością wymaganą od umów przedwstępnych; warunkiem jest to, by propozycja pochodziła od nowego pracodawcy, złożona została na serio i w jej następstwie doszło do zatrudnienia danego pracownika.

1. Przyjęcie przez pracownika propozycji zatrudnienia w zakładzie pracy powstałym w wyniku przejęcia mienia dotychczas zatrudniającego go zakładu pracy, złożonej przez zespół roboczy organizujący to przejęcie, nie pozbawi pracownika prawa do odprawy na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych.

2. Porozumienie pracodawcy ze związkami zawodowymi, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy wskazanej w pkt 1 może przyznać pracownikom prawo do ekwiwalentu za urlop w następnym roku, jeżeli z powodu skrócenia okres wypowiedzenia ich zatrudnienia kończy się przed dniem 1 stycznia.

3. Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy korzysta z takiej samej ochrony przed potrąceniami jak wynagrodzenie za pracę (art. 87 kp, art. 8 ust. 1 ustawy wykazanej w pkt 1).

Pracownik, z którym rozwiązano umowę o pracę na czas nieokreślony z przyczyn wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych nie traci uprawnienia do odprawy pieniężnej z art. 8 ust. 1 tej ustawy tylko dlatego, że zawarł następnie z pracodawcą kolejną umowę o pracę na okres jednego tygodnia.

Ten sam stan faktyczny nie może być równocześnie kwalifikowany jako wyłączenie prawa do odprawy na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 i art. 8 ust. 3 pkt 5 ustawy o zwolnieniach grupowych.

Przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o zwolnieniach grupowych ogranicza prawo do odprawy pieniężnej, przysługującej pracownikom zwalnianym z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wyłącza tych pracowników, którzy także w formie akcji nadal rozporządzają majątkiem poprzedniego zakładu pracy.

Odprawa pieniężna wynikająca z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych powodowi nie należy się, skoro do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie pracy powstałym w wyniku przejęcia mienia dotychczas zatrudniającego go zakładu pracy. Przepis ten nie określa, jaki charakter ma mieć zatrudnienie w nowym zakładzie pracy, dlatego również istnienie stosunku pracy na czas określony pozbawi takiego pracownika prawa do odprawy pieniężnej.

Odprawa pieniężna, wynikająca z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, nie należy się dyrektorowi przedsiębiorstwa, jeśli od dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie pracy powstałym w wyniku przejęcia mienia dotychczas zatrudniającego go zakładu. Przepis ten nie określa, jaki charakter ma mieć zatrudnienie w nowym zakładzie pracy, dlatego również istnienie stosunku pracy na czas określony pozbawia takiego pracownika prawa do odprawy pieniężnej.

Zmniejszenie zatrudnienia jest warunkiem nabycia prawa do odprawy pieniężnej z art. 8 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych w przypadku indywidualnego zwolnienia pracownika na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 tej ustawy.

Do pracownika prowadzącego w chwili rozwiązania stosunku pracy działalność gospodarczą w ramach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie stosuje się przepisu art. 8 ust. 3 pkt 5 ustawy o zwolnieniach grupowych.

1. Odsetki od niewypłaconej a wymagalnej odprawy pieniężnej, przypadającej od upadłego przedsiębiorstwa, nie biegną w stosunku do masy upadłości od daty ogłoszenia upadłości (art. 33 § 1 Prawa upadłościowego).

2. Postępowanie sądowe dotyczące wierzytelności wchodzącej w skład masy upadłości ulega zawieszeniu z urzędu, jeżeli w stosunku do dłużnika wszczęte zostało postępowanie upadłościowe (art. 174 § 1 pkt 4 kpc).

Przez określenie „przejęcie mienia” dotychczas zatrudniającego pracownika zakładu pracy z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych należy rozumieć każdą przewidzianą w obrocie prawnym, odpłatną i nieodpłatną, formę przejęcia składników tego mienia w całości I części w faktyczne władanie nowego zakładu pracy.

Prawo do odprawy pieniężnej nie jest wyłączone na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, w razie podjęcia zatrudnienia w zakładzi przejmującym mienie dotychczasowego zakładu pracy, jeśli nastąpiło to już po rozwiązaniu umowy o pracę.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego odwołany na podstawie art. 37a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (jednolity tekst: Dz. U. 1991 r., Nr 18, poz. 80 ze zm.) nie nabywa prawa do odprawy przewidzianej w art. 8 o zwolnieniach grupowych także wówczas, gdy nad przedsiębiorstwem ustanowiony został zarząd komisaryczny na podstawi art. 65 ust. 1 pierwszej z powołanych ustaw.

Artykuł 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych nie ma zastosowania do pracownika, który do dnia rozwiązania z nim stosunku pracy przyjął propozycję ponownego zatrudnienia w tym samym zakładzie pracy.

Dla wyłączenia prawa do odprawy pieniężnej na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych istotne jest, aby do dnia rozwiązania dotychczasowego stosunku pracy doszło do zawarcia umowy przedwstępnej między pracownikiem a nowym zakładem pracy przejmującym w całości lub w części mienie dotychczasowego zakładu, zawierającej przyrzeczenie nowego zatrudnienia, a nie jest istotne, czy do zawarcia tej umowy dojdzie z inicjatywy pracownika czy też nowego zakładu pracy.

Wyjaśnienia:

OSNAP – zbiór urzędowy Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

PiZS – Praca i Zabezpieczenie Społeczne

OSA – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych

PS – Przegląd Sądowy

OSNC – zbiór urzędowy Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna

OSP– Orzecznictwo Sądów Polskich.

Święta Bożego Narodzenia to czas nadziei, niezmiennego przywoływania najpiękniejszych wzruszeń, budzenia uczuć sympatii, zrozumienia

Niech taki właśnie nastrój opromienia świąteczne chwile i przyniesie niepowtarzalną wiarę w spełnienie najskrytszych pragnień.

Dzieląc się wigilijnym opłatkiem życzmy sobie pokoju,wytrwałości, jedności i tolerancji.

Z okazji Narodzenia Pańskiego i nadchodzącego Nowego 2001 Roku – zdrowia, pomyślności oraz spełnienia marzeń

Warto przypomnieć, jak swego czasu Maciej Jankowski – szef mazowieckiej „Solidarności” – zaproponował utworzenie partii, która reprezentowałaby interesy Związku jednocześnie odpolityczniając go. Wtedy odebrano negatywnie tę propozycję. Wręcz zarzucano mu rozbijanie Związku.

Dużo czasu upłynęło od jego propozycji, aż w 1998 roku na bazie Związku powstała partia Ruch Społeczny AWS która – jak wcześniej proponował Jankowski – w swoim programie ma na celu reprezentowanie i współdziałanie z NSZZ „Solidarność”.

Związek mając w posiadaniu 50 procent udziałów w (utworzonej dwa lata wcześniej) Akcji Wyborczej Solidarność, przekazał Ruchowi Społecznemu AWS połowę, drugą zaś pozostawił do własnej dyspozycji.

Myślę, że najbliższy Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” podejmie decyzję o przekazaniu RS AWS reszty udziałów. Nie można bowiem narażać Związku na obrzucanie go błotem i obwiniać za wszelkie zło. Nie wolno również dopuścić do tego, by za poczynania i decyzje rządu, czy też innych partii, rachunki płacił NSZZ „Solidarność”, bo można obudzić się „z ręką w nocniku”.

Trzeba by się głęboko zastanowić, czy aby „Solidarność” nie jest czasami – „rozmieniana na drobne”?

Z drugiej zaś strony – AWS dla zwykłych zjadaczy chleba – kojarzy się z „masłem maślanym”. Z trudem bowiem odróżniają, lub nie odróżniają w ogóle – czym jest: – Akcja Wyborcza Solidarność

Natomiast jedno jest pewne, za wszystkie problemy, niedogodności codziennego życia jak i wszelkie zło, które spadnie na ich barki – i tak obwinią tylko – Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”.

Stanisław Szukała przedstawił sprawę redukcji personelu biura Zarządu, wypowiedzenia dotychczasowych warunków płacowych i negocjowania nowych regulaminów z Międzyzakładową Komisją przy ZR.

Zarząd powołał w skład prezydium Zbigniewa Sieniewicza. Natomiast w skład Regionalnej Komisji Wyborczej weszli: Antonina Cisakowska, Mirosław Pająk, Wojciech Rajkowski, Tomasz Spiczak-Brzeziński, Piotr Waloch. Regionalny Zarząd Funduszu Strajkowego stanowią: Ryszard Abramski, Henryk Bednarczyk, Zbigniew Białas, Ludwik Jamiński, Piotr Waloch.

Zarząd Regionu podjął uchwałę o przyjęciu do realizacji preliminarza budżetowego na IV kwartał br.

Odwołał Mariana Majdę – przedstawiciela Związku w Powiatowej Radzie Zatrudnienia, powołując w jego miejsce Jerzego Borzyszkowskiego. Upoważnił Tadeusza Pietkuna i Jadwigę Stec do podpisania porozumienia z Regionalną Komisją Rewizyjną. Odrzucił wniosek RKR o przeprowadzenie kontroli w wybranych strukturach Związku ze względu na brak uzasadnienia.

Zarząd podjął też uchwałę o przekazaniu części dokumentacji archiwum ZR za lata 1980-1990 do archiwum Komisji Krajowej. Na zakończenie posiedzenia senator Kazimierz Kleina omówił sytuację polityczną powstałą po wyborach prezydenckich.

W piękną, słoneczną sobotę 23 września na boisko Słupskiego Klubu Piłkarskiego „Gryf 95” ściągnęło 11 drużyn złożonych z najmłodszych adeptów piłki nożnej. Turniej rozegrano zgodnie z przepisami minipiłki nożnej. Grano 2 razy 10 minut, na boisku występowały drużyny składające się z 6 zawodników w polu plus bramkarz. Drużyny reprezentowały zróżnicowany poziom.

Najwięcej emocji wzbudziły gry finałowe, w których o pierwsze miejsce starły się drużyny: „Włochy” i „Manchester” – padło w nim aż 8 bramek. Wygrał „Manchester”.

W meczu o trzecie miejsce „Juventus” wynikiem 2:1 pokonał „Orliki-Jezierzyce”. Na 5 miejscu uplasowała się „Barcelona”. 6 miejsce zajęła „Reszta Świata”. Dalsze miejsca zajęły: 7. „Smerfy”, 8. „Gryfiątka”, 9. „Juve”, 10. „Pieczone Kurczaki”, 11. „Albatrosy”. Królem strzelców został Marcin Tomaszewski. Za najlepszego bramkarza uznano Marcina Rusakiewicza, a najlepszym zawodnikiem turnieju został Jacek Luzak – wszyscy
z „Manchesteru”.

Wszyscy zawodnicy, a uczestniczyło ich 110, otrzymali nagrody rzeczowe. Nagrody specjalne organizatorzy przyznali dla dwóch dziewczyn-zawodniczek dzielnie poczynających sobie na boisku, niekiedy nie gorzej niż ich koledzy. Najlepsi zdobyli puchary, które wręczył przewodniczący Zarządu Regionu Słupskiego NSZZ „Solidarność” Stanisław Szukała.

Rok 2000 to rok, w którym pięćdziesięciolecie pracy twórczej obchodzi Zbigniew Jujka – znany rysownik, karykaturzysta i autor kilkudziesięciu tysięcy rysunków satyrycznych. Jego rysunki publikowane są w prasie lokalnej, ogólnopolskiej, jak również na łamach czasopism zagranicznych. Przez pół wieku spisywał historię za pomocą rysunku, satyry, karykatury – swoim nieodłącznym piórkiem.

Ze Zbyszkiem współpracuję od 6 lat, od kiedy – w ramach słupskiego Festiwalu Brydżowego „Solidarności” – Pomorskie Kuratorium Oświaty wspierane przez samego kuratora – Andrzeja Jachnika – organizuje Ogólnopolski Konkurs Plastyczny dla Dzieci i Młodzieży pod hasłem „Świat brydża”, którego „etatowym” przewodniczącym jury – jest właśnie Zbigniew Jujka.

W tak doborowym towarzystwie, jak m.in. Jacek Frankowski – prezes Stowarzyszenia Polskich Artystów Karykaturzystów oraz Wojciech Chmurzyński – dyrektor Muzeum Karykatury, stanowi też główny trzon w składzie jury drugiego, organizowanego w ramach tegoż festiwalu brydżowego, Międzynarodowego Konkursu na Rysunek Satyryczny pn. „Brydżem bliżej”. Benefis z okazji 50-lecia twórczości artystycznej odbył się 20 listopada br. w teatrze Wybrzeże w Gdańsku – życzymy więc Zbyszkowi dalszych kilkudziesięciu tysięcy rysunków w następnym pięćdziesięcioleciu.

Statut NSZZ „S” nie przewiduje formuły zawieszenia członkostwa w Związku. Objęcie funkcji dyrektora szkoły nie ogranicza prawa do zrzeszania się w Związku. Statut NSZZ „S” wyklucza jednak możliwość łączenia funkcji kierowniczych w zakładzie pracy z funkcjami w Związku. Tak więc dyrektor szkoły może być szeregowym członkiem organizacji zakładowej.

W Jubileuszowym Dniu Sportowca brało udział 50 tys. osób. Oczywiście na spotkaniu z Papieżem nie mogło zabraknąć Polaków i przedstawicieli „Solidarności” z Krajowego Stowarzyszenia Kultury Zdrowotnej i Sportu. Główne uroczystości odbyły się na stadionie olimpijskim w Rzymie, gdzie Jan Paweł II odprawił mszę, a następnie obserwował specjalnie na tę okazję przygotowane zawody sportowe.

Krajowe Stowarzyszenie Kultury Sportowej i Sportu dzięki pomocy finansowej PZU SA wysłało na te uroczystości 43 osoby, w tym sportowców i działaczy klubów parafialnych. Cała polska delegacja miała okazję dwukrotnie uczestniczyć w audiencji u Ojca Świętego. Podczas jednej z nich wręczono Papieżowi pamiątkowe kielichy mszalne.

Zdaniem Jana Kasiury, przewodniczącego Krajowego Stowarzyszenia Kultury Zdrowotnej i Sportu, takie przeżycie z pewnością pozostanie na długo w pamięci.
– Moje odczucie natomiast jest takie: Ojciec Święty bardzo mocno reaguje na słowo „Solidarność”
i Gdańsk.

Zwycięzcą turnieju, w którym rywalizowało dwanaście zespołów ze Starogardu, Czerska i Gdańska, został zespół Mustangów, drugie miejsce zajął Halicki, a trzecie – Old Boys.

Indywidualnie nagrodzono także: najstarszego zawodnika, Ryszarda Górnika z zespołu Energa Gdańsk, najlepszego strzelca, którym został Tomasz Kopiszka z zespołu Halicki (sześć bramek w czasie turnieju) oraz najlepszego bramkarza – Romana Jackowskiego z zespołu Mustangi.

Przewodniczący KZ NSZZ „S” ZF Polpharma S.A., Leszek Świeczkowski, zaprosił wszystkich chętnych do uczestnictwa w jubileuszowym X Halowym Turnieju Piłki Nożnej.